|
Układ słoneczny
 Naszym domem jest planeta
Ziemia, a najbliższym otoczeniem cały Układ Słoneczny. Składa się on z wielu
ciał niebieskich powiązanych siłami wzajemnych oddziaływań. Najsilniejsze jest
oddziaływanie grawitacyjne ze Słońcem, ponieważ ono praktycznie skupia całą masę
(99,85%) Układu Słonecznego. Wokół naszej gwiazdy krąży 9 planet: Merkury, Wenus,
Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun i Pluton. Największą planetą jest
olbrzym Jowisz, ale jego masa to zaledwie 0,0001 masy Słońca. Wokół 7 planet
krąży jeszcze ponad 60 naturalnych satelitów.
Dla człowieka odległości pomiędzy planetami są ogromne. Jeżeli
wyobrazilibyśmy sobie Ziemię jako kulkę o średnicy 13mm i masie 6g, to w takiej
pomniejszonej skali Księżyc krąży wokół niej w odległości 38cm. Wówczas Słońce
byłoby kulą o średnicy 1,39m i masie 1990kg położoną w odległości 150m od Ziemi.
Najdalsza planeta Pluton poruszałaby się w odległości prawie 6km od Słońca. Zaś
najbliższej sąsiedniej gwiazdy musielibyśmy szukać gdzieś na drugiej półkuli!
Między orbitami Marsa i Jowisza rozciąga się pas planetoid, a
wśród ciał Układu Słonecznego są także meteoroidy i komety. Poza Neptunem
znajduje się pas Kuipera skupiający komety krótkookresowe, tzn. powracające nie
rzadziej niż co 200 lat. Znacznie dalej istnieje tajemnicza chmura kometarna
nazywana Obłokiem Oorta. Układ Słoneczny porusza się wokół środka masy Galaktyki
z prędkością 250 km/s, pokonując jedno okrążenie w ciągu 200 mln lat.
Słońce i planety powstały z obłoku materii protosłonecznej.
Wybuch pobliskiej supernowej rozpoczął proces grawitacyjnego zapadania się
obłoku połączony z równoczesnym jego wzbogacaniem w najcięższe pierwiastki. W
miarę kurczenia się obłoku, w centralnej części uformowało się Słońce, otoczone
wirującym dyskiem gazowo-pyłowym. W wyniku wzajemnych zderzeń cząstki pyłu
łączyły się ze sobą. Część z nich dała początek planetom. Mniejsze twory
przetrwały w postaci planetoid, komet i meteoroidów.
|
